GMDSS Nasıl Çalışır?
GMDSS, altı temel işlev etrafında şekillenmiştir ve bu işlevleri anlamak, sistemin neden bu şekilde yapılandırıldığını açıklamaktadır.
- Otomatik konum bildirimi özelliğine sahiptehlike uyarısı; böylece kurtarma yetkilileri, bir geminin tehlike altında olduğunu ve tam olarak nerede bulunduğunu öğrenebilir.
- Arama ve kurtarma koordinasyonu: Gemiyi kıyıdaki kurtarma yetkilileri ve yakındaki gemilerle birbirine bağlar.
- Deniz Güvenliği Bilgileri (MSI) yayınları; seyir uyarıları, hava durumu tahminleri ve güvenlik açısından kritik diğer güncellemeleri içerir.
- Konum belirleme ve yön bulma: Kurtarma ekiplerinin cankurtaran botlarını veya tehlike altındaki gemileri bulmasına yardımcı olur.
- Rutin operasyonel ve idari iletişim içingenel telsiz iletişimi.
- Köprüden köprüye iletişim: Birbirine çok yakın olan gemiler arasında çarpışmanın önlenmesini destekler.
Bu altı işlevi tek bir ekipman parçası yerine getiremez. Bunun yerine, GMDSS, her biri belirli bir işlevden sorumlu olan çeşitli teknolojileri tek bir koordineli sistemde birleştirir.
GMDSS’nin Bileşenleri
Bir GMDSS kurulumunun temel bileşenleri şunlardır:
- Kısa ve orta menzilli tehlike uyarısı ve sesli iletişim içinDijital Seçici Çağrı (DSC) özelliğine sahip VHF ve MF/HF telsizler
- Uydu terminalleri Tanınmış Mobil Uydu Hizmeti (Inmarsat veya Iridium) üzerinden çalışan, telsiz menzilinin ötesinde tehlike uyarısı ve güvenlik iletişimi için
- EPIRB’ler (Acil Durum Konum Belirleme Radyo İşaretçileri), etkinleştirildiğinde geminin konumunu otomatik olarak ileten 406 MHz uydu işaretçileri
- SART ve AIS-SART (Arama ve Kurtarma Transponderleri), kurtarma ekiplerinin cankurtaran araçlarının konumunu belirlemesine yardımcı olur
- NAVTEX ve Geliştirilmiş Grup Çağrısı (EGC) alıcıları; mürettebat üyelerinin dinlemesine gerek kalmadan Deniz Güvenliği Bilgilerini otomatik olarak ileten cihazlar
Her bir unsur, yukarıdaki altı temel işlevden birine veya birkaçına karşılık gelir. Bir geminin bunlardan hangilerini taşıması gerektiği ve hangi teknik özelliklere sahip olması gerektiği, tamamen faaliyet gösterdiği bölgeye bağlıdır.
Deniz Bölgeleri ve Asgari Ekipman Gereklilikleri
GMDSS taşıma gereklilikleri, kıyıdan uzaklık ve mevcut kapsama türüne göre değişir. IMO dört deniz bölgesi tanımlamaktadır ve bir geminin taşıması gereken ekipman her bir bölgede artmaktadır.
A1 Deniz Bölgesi: A1 , Dijital Seçici Çağrı (DSC) yayını yapan kıyı tabanlı bir VHF kıyı istasyonunun kapsama alanındaki suları kapsar; bu alan genellikle kıyıdan 20 ila 30 deniz mili uzaklığa kadar uzandığı belirtilse de, gerçek sınır sabit bir mesafe yerine fiili VHF DSC kapsama alanına göre belirlenir. Bu bölgedeki gemiler, tehlike uyarısı için öncelikle DSC özellikli VHF telsizine güvenirler; bu sistem, NAVTEX, uydu EPIRB ve kurtarma sırasında cankurtaran botlarının konumunun belirlenmesi için SART veya AIS-SART ile desteklenir.
A2 Deniz Bölgesi: A2, A1’in ötesine uzanır ve DSC ile donatılmış, karada bulunan bir MF kıyı istasyonunun menzili içinde yer alır; bu menzil genellikle kıyıdan 100 ila 150 deniz mili kadar uzandığı belirtilir. DSC özellikli MF telsiz, her A1 gerekliliğine ek olarak taşınan, tehlike uyarısı vermenin birincil aracı haline gelir. Düzenli olarak VHF menzilinin ötesine geçen ancak kıyı nakliye şeritleri içinde kalan rotalarda seyreden gemiler genellikle bu kategoriye girer.
A3 Deniz Bölgesi: A3, jeostasyonel uyduların kapsama alanı içindeki, kabaca 70°G ile 70°K arasındaki okyanus sularını kapsar ve dünyadaki açık deniz nakliye rotalarının çoğunu oluşturur. Bu bölgedeki gemiler, tüm A1 ve A2 ekipmanlarının yanı sıra, Inmarsat veya Iridium gibi onaylı bir Tanınmış Mobil Uydu Hizmeti (RMSS) terminali taşımak zorundadır. 2024 değişikliklerinden bu yana, bir geminin Güvenlik Radyo Sertifikasında, gemide kurulu olan belirli RMSS sağlayıcısının adı belirtilmelidir; bu da ağ seçimini, operasyonel bir karar olduğu kadar bir uyum kararı haline getirmektedir.
A4 Deniz Bölgesi: A4, jeostasyonel uyduların erişim alanının ötesinde, kabaca 70°K’nin üstünde ve 70°G’nin altında kalan ve tarihsel olarak Inmarsat kapsama alanı dışında kalan kutup bölgelerini kapsamaktadır. Bu bölgedeki gemiler, DSC özellikli tam bir MF/HF sistemi, bir uydu EPIRB’si ve yüksek enlemlerde çalışabilen iletişim donanımına ihtiyaç duyar. Iridium’un kutup-kutup kapsama alanı, İskandinav balıkçı filoları ve kutup araştırma gemileri gibi gemiler için, yalnızca Inmarsat’ın hizmet verdiği döneme kıyasla A4 kurallarına uygun operasyonları daha pratik hale getirmiştir.